روانشناسی آرامش روان

" انجام معادلات تجاري دريك قالب الكترونيكي يا تجارت الكترونيكي برپردازش وانتقال الكترونيكي داده ها، شامل متن، صدا وتصويرمبتني مي باشد كه فعاليتهاي گوناگون ازقبيل مبادله الكترونيكي داده ها، كالا وخدمات، تحويل فوري مطالب ديجيتال، انتقال الكترونيكي وجوه، مبادله الكترونيكي سهام، بارنامه الكترونيكي، طرحهاي تجاري،‌طراحي مهندسي مشترك منبع يابي، خريدهاي دولتي، بازاريابي مستقيم وخدمات بعد ازفروش را دربرمي گيرد."15

تجارت الكترونيكي كه تا چندي قبل به عده اي ازشركتهاي بزرگ ومعين محدود مي شد اكنون دربرگيرنده بسياري ازشركتها وافراد گمنام است وفعاليت آن ازحيطه عمومي سفارش دادن وسفارش گرفتن فراتررفته وفعاليتهاي عمومي تجاري ازقبيل؛ تبليغات، آگهي، مذاكرات، قراردادها وتسويه حسابها را دربرگرفته است.

بعضي نكات تبليغاتي در اينترنت بايد رعايت شود :

1. فروش محصولاتي كه مشتري مي خواهد آنها را بوبكشد يا لمس كند مثل عطريا حلقه ازدواج بيهوده است.

2. هزينه هاي پستي بايد نسبت به قيمت كالا كمترباشد. پس كالاهاي كنسروشده وارزان قيمت براي اين كارمناسب نيست.

3. درتجارت الكترونيك نرم افزارagents وbefs موجب رقابت دربين شركتها وقدرت انتخاب براي مشتري شده كه با استفاده ازاينها مي توان سايت بازرگانان رقيب را حذف كرد.

درگروه دول توسعه يافته (BECD) آمريكا بيشترين سهم را درتجارت الكترونيكي دارد. واروپا رقيب اوست. حجم تجارت الكترونيكي درسال 1999 درآمريكا700ميليارد ودرسايركشورها330 ميليارد دلارودرسال 2003 درآمريكا اين حجم به 2800ميليارد دلاريعني 25درصد كل مبادلات شركتهاي آمريكايي بالغ شد. ودرسال 2004به 1600ميليارد دلاريعني 3/6 درصدكل مبادلات اروپا مي رسد. درسال 2003از300هزارميليارد دلارتجارت جهان 25درصد آن يعني 3250ميليارد دلارالكترونيكي خواهد بود ودول خليج فارس 3/1ميليارد، مصر500 ميليون وسايردول عرب 3/1ميليارد دلارتجارت الكترونيكي خواهند داشت.

دررده بندي (Economist intelligence unit) با توجه به همه زيرساختها درتجارت الكترونيكي آمريكا واستراليا اول ودوم- كشورهاي اسكانديناوي دررده هاي 3تا10 سنگاپورهفتم وفرانسه پانزدهم را دارا مي باشند. درحال حاضر200هزارشركت درجهان ازفن آوري تجارت الكترونيكي استفاده مي كند. حجم مبادلات تجارت الكترونيكي درخاورميانه درسال2000 حدود يكصد ميليون دلاربوده است كه درسال2002 به حدود يك ميليارد دلاررسيد. اولين منطقه آزاد درزمينه تجارت الكترونيك دردبي مي باشد. معافيت گمركي، اجاره محل تا50سال براي شركتها، تأمين نيازهاي مخابراتي،زيرساختهاي بهداشتي وآموزشي ازمزاياي اين شهرك دردبي مي باشد. مانند شهرك سيليكان دركاليفرنياومالتي مديا درمالزي اولين دانشگاه دردبي هم درزمينه هاي e-morketing(بازاريابي الكترونيكي) و e-finance (امورمالي ودارايي الكترونيكي) وe-management(مديريت الكترونيكي) آغازبه كارنموده است.

درجهان سالانه 500 ميليون دلاراز7هزارميليارد دلارتجارت صرف مبادله اسناد مي شود كه با الكترونيكي كردن تجارت اين هزينه 20تا70درصد كم مي شود.

با الكترونيكي كردن تجارت ايران درسال 83 حدود 59هزارميليارد ريال صرفه جويي به عمل خواهدآمد. راه اندازي سيستم (e-b) درايران 210ميليارد ريال هزينه دربردارد.

موانع گسترش تجارت الكترونيكي درايران :

1. فقدان بسترها وزمينه هاي حقوقي محكم

2. حمايت ازبخش خصوصي

3. رفع محروميت تبعيض آميز

4. حمايت وتهيه تدابيربهداشت محتوايي شبكه ها مي باشند

كه كليه وزارتخانه ها وصداوسيما موظف به ترويج اين اهداف وتشويق وآموزش سرمايه گذاران دولتي و خصوصي دراين زمينه مي باشند.

تجارت الكترونيكي به سرعت مرزها را درمي نوردد ودراين ميان نرخ سهام ونوسان قيمتهاي يك شركت به شدت ولحظه به لحظه تحت تأثير ديگرشركتهاي جهان است.

 درسال 99 در9ماه اول حدود20ميليارد دلار جنس ودر3ماه آخرهم 2/12ميليارد دلارجنس فروش رفته است 70درصد خريداران آمريكايي بودند. تا سال 2003حدود20درصد تجارت جهان الكترونيكي مي شود. تجارت الكترونيك شيوه تبليغات وچاپ تجاري وكاتالوگ سازي را نه تنها حذف نمي كند بلكه تغيير مي دهد.

سايت اينترنتي مركزتجارت ايران I.C.IRAN مي باشد. كه با عضوشدن درآن مشكلات حضوردرآن رفع مي شود وشما هم مي توانيد تبليغات كنيد.

نمايشگاههاي اينترنتي شامل نمايشگاههاي فروش مستقيم داخلي وخارجي دراينترنت ونمايشگاههاي صادرات كالا وفروش داخلي است كه به دوزبان فارسي وانگليسي كه موتور جستجو هم دارد با ملي كارت هم مي توان ازآن خريد كرد. تجارت الكترونيكي هرلحظه مي تواند برفاصله دنياي غني ودنياي فقيرتأثير بگذارد ودراين راه تنها چاره، استفاده ازاين فن آوري وهمگام شدن با بازارهاي جهاني وبرنامه ريزي اصولي درديجيتالي كردن تجارت داخلي وخارجي وفرهنگ سازي دراين زمينه مي باشد.

•   جهاني سازي اقتصاد وخصوصي :

     جهاني سازي (globalism) به عنوان يك پروژه دريك ديدگاه بدبينانه سعي دريك دست سازي فرهنگي جهان وبه همان اندازه زياد كردن شكاف وفاصله طبقاتي است. جهاني كردن اقتصاد هم به عنوان يك پروژه نيازمند زمينه سازي هايي است. يكي ازاين زمينه ها حذف افراد وگروههاي توليد ودرسطح بزرگترحذف دولتهاي عقب مانده اقتصادي است . به عنوان يك پروژه كلان، جهاني شدن اقتصاد سعي دربلعيدن اتحاديه ها وتعاوني هاي محلي وصنايع توليد سنتي وحذف شيوه هاي سنتي توليد مي باشد به اين ترتيب اولين گروهي كه خطرمتوجه آنها مي شود جهان سومي ها وكشورهاي پيشرفته، طرفداران اقتصاد سنتي، گروهها واتحاديه هاي كوچك توليد مي باشند. جهاني سازي اقتصاد كه ازمشرب نئوليبراليسم وكاپيتاليسم برمي آيد سعي دريك دست كردن اقتصاد وتقليل اصول اقتصاد درسطح چند شركت بين الملل وكارتل بزرگ درسطح مديريت به يك چند نفرقدرت بزرگ اقتصادي دارد اين است كه اجلاس جهاني شدن درجنوا واروپا هم مخالفان ريادي دارد وهرروزخود را به ميله ها ودرهاي محل اجلاس زنجيرمي كنند.

اينترنت به عنوان يك عامل تسريع وتغيير اين فرآيند هم مي تواند تشديد كننده اين پروژه ويا مانع آن گردد. اگر جريان اطلاعات يكسره باشد وتمام سرچشمه ها وعوامل نرم افزاري وسخت افزاري پيش برد اينترنت ومسيرجريان اطلاعات يكسره باشد كه اغلب چنين به نظرمي رسد مخالفان جهاني شدن اقتصاد وخرده شيوه هاي توليد سنتي بايد تن به اين پروژه بدهند ولي چون ماهيت ارتباطات اينترنتي متعامل است: اين خطر مي تواند تعديل شود. واثرات آن قدرمهلك نباشد كه هژموني اقتصادي نئوليبراليسم را حتمي سازد به علاوه گروهها وتعاونيها وافراد ودول كم توسعه يافته مي توانند با استفاده ازآن درسطح دنيا ازحذف خود جلوگيري كنند وبا فروش ومعرفي محصولات خود ازافتادن درگرداب خصوصي سازي وجهاني شدن اقتصاد درامان بمانند.

 5. اينترنت وحوزه حقوق

 اينترنت به عنوان پديده اي كه درهمه عرصه هاي زندگي بشرشوك ايجاد كرد براي دوام خود نيازمند يك ضمانت اجرايي است. به عبارت ديگرتمام كاركردهاي اينترنت درسطح خرد وكلان تنها درمقطع اما واگراست زيرا كه كاربران اينترنتي درسطح خصوصي ودولتي وفردي وجمعي به عنوان كنشگران مستقيماً درسرنوشت خود وديگران تأثير مي نهند.

قوه مقننه به عنوان ضمانت اجرايي وتداوم يك روند يا يك جريان دراجتماع چه وظيفه اي درقبال اين پديده مدرن دارد؟

ضمانت مداوم اينترنت وجلوگيري ازكژكاركردي آن به عهده نهاد قانونگذاري است. دراصل اين مطلب شكي نيست بخصوص اينكه اينترنت معادلات حوزه عمومي وخصوصي را تغييرداده وكوچكترين اثرمتصاعد ازآن درسطح خرد وكلان برافراد وجوامع تأثيرمي نهد. اما مسئله چيز ديگري است به عبارتي " بود" قوانين وعوامل تنبيه وتشويق ومكانيسم ضمانت اجرايي درباب اينترنت وكاربران شكي نيست. مسئله "چگونگي" اين قوانين ونحوه اجراي آنهاست.

به عبارت ديگرتعريف نهاد مقننه ازتخلف يا جرائم اينترنتي چيست؟ ضمانت هاي اجرايي آن چيست؟ بخصوص اينكه ماهيت اينترنت با توجه به سايبر بودن آن درمقايسه با ديگررسانه ها كارشناسان حقوق را درچالش بزرگي انداخته است. يكي ازكارشناسان مي گويد: " تفاوت تكنولوژيكي رسانه هاي نوشتاري با رسانه اينترنت باعث شده كه قانون مطبوعات درمورد اينترنت ضمانت اجرايي نداشته باشد."17 به راستي آيا چنين است؟!

ويژگي اينترنت عدم تمركزپذيري وكنترل آن است. پس بحث اعمال محدوديت برروي فرآيندهاي "IT" به بن بست خواهيد رسيد. آيا اين درست است يا خير؟

قوانين اينترنت بايد بسته به نوع تكنولوژي وماهيت آزاد آن مورد تجزيه وتحليل قرارمي گيرد وبدون شناخت يك رسانه قانون ناكارآمد خواهد بود.

اثرات اينترنت گسترده وپنهان هستند. زماني كه با يك خط تلفن ويك كامپيوترمي تواند يك منبع فرهنگ ساز باشد. ماهيت وتبعات حقوقي، اجتماعي وسياسي فرايندهاي اطلاعاتي مثل اينترنت دگرگون خواهد شد. چرا كه جنس جرايم وتخلفات كاملاً‌ متفاوت است .

توقيف وبازداشت نويسندگان كه اينترنت را ازنظراطلاعاتي تغذيه مي كنند هم ازعهده مجريان قانون خارج است. ازطرفي هرروزنوع وماهيت ارائه اطلاعات وساخت آن دراينترنت تغييرمي كند.

" وب لاگ"ها يا رسانه هاي انفرادي كوچك هرروزمثل قارچ سبزمي شوند با اين اوصاف جايگاه قانون كجاست وچه تعريفي ازجرائم يا تخلف اينترنتي درقانون مي توان پيش بيني وارائه كرد؟ بسترسازي جهاني وبهره برداري بشريت ازمواهب ودستاوردهاي علمي وتكنولوژيك با رعايت اصل عدم تبعيض واصل تضمين حقوق دانشمندان، مخترعين ومبتكرين رسالتي كه بردوش حقوقدانان نهاده شده است. برآيند فعاليتهاي علمي اينان درپاسخگويي به اين نيازمنجربه پديد آمدن گرايش نسبت جديدي ازحقوق به نام حقوق تكنولوژي شده است كه دربردارنده ويژگيها ومرزهاي مشترك فني، تكنولوژيك حقوق بين الملل عمومي وخصوصي وقوانين ومقررات داخلي كشورهاست.

ازجمله زمينه هاي مورد توجه مي توان به مباحث زيراشاره كرد :

1. حقوق ارتباطات ازراه دور               Tele communication law

2. حقوق نرم افزار                            Soft wave law

3. حقوق سخت افزار                         Hard ware law

4. حقوق اينترنت                              Internet law

5. حقوق تكنولوژي اطلاعات                Information technology law

6. حقوق درمان ازراه دور                    Teledicine law

7. حقوق تكنولوژي زيستي                   Biotechnology law

8. حقوق مالكيت معنوي                       Intelectual property law (كپي رايت)

9. حقوق نانوتكنولوژي                        Nano technology law

10. حقوق سايبريپس                          Syberspace law

اين رشته درسالهاي اخيرگام به گام متناسب با تحولات علمي وتكنولوژيكي دنيا دررشد وتوسعه يكديگرتأثيرمتقابل داشته اند بطوريكه امروزه حقوقدانان ومؤسسات مرتبط همگام با دانشمندان اين علوم درتفسيروتحليل وروشهاي حفظ دستاوردهاي آن ومقابله با جرائم مرتبط وتدوين وتوسعه مقررات مورد نيازتلاشهاي ارزشمندي را آغازكرده اند.

درايران شوراي عالي انقلاب فرهنگي متولي امراطلاع رساني وتعيين چهارچوبهاي آن مي باشد.

به منظوراطلاع رساني وتوسعه خدمات دسترسي به اينترنت دركشور، مقررات شبكه هاي اطلاع رساني مصوب جلسات 488و486و485و483و482 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به شرح زيرمي باشد.

 مقررات شبكه اطلاع رساني دركشور

1. حق دسترسي آزاد مردم به اطلاعات

2. مسئوليت مدني وحقوق افراد درقبال فعاليتهاي خود دردسترسي به فن آوري اطلاعات

3. رعايت حقوق اجتماعي وصيانت فرهنگي وفني كشوردراستفاده از " IT "

4. ايجاد حداكثرسهولت درارئه خدمات اطلاع رساني واينترنت به عموم مردم

آيين نامه نحوه اخذ مجوزوضوابط فني نقطه تماس بين المللي درايران

1. انحصارASPها درانحصاردولت است وارئه مجوزبه دست عالي اطلاع رساني مي باشد.

2. دستگاههاي اجرايي عملكرد خود را با امضاي بالاترين مقام اجرايي به تأييد سازمان مديريت برسانند.

3. دستگاههاي اجرايي يك نسخه ازدرخواست خود به همراه تواناييهاي فني خود را به وزارت پست وتلگراف وتلفن تحويل دهند.

4. نظارت برISPها برعهده وزارت پست وتلگراف وتلفن است.( به علاوه12مورد ديگر)

عام حقوق وسايتهاي هوشمند

ظهوررايانه ها وماشين هاي سايبرنتيك وماشين هاي هوشمند علم حقوق را نيزبه شدت تحت تأثيرقرارداده است. تكنولوژي ماشين هاي هوشمند، ابركامپيوترها واينترنت وفضاي رايانه اي به دنبال خودحقوق رايانه اي (‍‍Cyber- law) را نيزبه دنبال خود آورده است.

آيا هركس اجازه دارد درهرجاي دنيا وبدون اجازه صاحب اطلاعات به منبع اطلاعات اشخاص حقيقي وحقوقي دسترسي پيدا كند؟ به ويژه كه محرمانه باشد.

حقوق رايانه اي، حقوقي است كه فضاي رايانه اي را ازلحاظ قانوني مورد حمايت وپشتيباني قرارخواهد داد حقوق رايانه اي داراي آثاروضعي درحقوق خصوصي وكيفري است.

الف: درحقوق خصوصي حاكميت قانون درفضاي رايانه اي ازيك طرف درحقوق مدني وازسويي ديگردرحقوق تجارت متصوراست.

هرچند كه درهريك ازموارد حقوق درارتباط با اينترنت وماشينهاي هوشمند نظام حقوقي مشخصي نداريم.

حقوق مدني ورايانه اي

درحقوق مدني ازباب مسئوليت مدني، ما مي توانيم به حل وفصل دعاوي درحقوق كامپيوتري بپردازيم. ازلحاظ مسئوليت مدني، ماده 1 قانون مسئوليت مدني مصوب 7ارديبهشت 1339 مقررمي دارد. هركس بدون مجوزقانوني عمداً يا درنتيجه بي احتياطي به جان يا سلامتي يا مال يا آزادي يا حيثيت يا شهرت تجارتي يا به هرحق ديگري كه به موجب قانون ايجاد گرديده است لطمه اي وارد نمايد كه به موجب ضررمادي يا معنوي ديگرشود مسئول جبران خسارت عمل خود مي باشد. طبق اين ماده اگركسي اسرارتجاري وصنعتي يك شخص حقوقي را سرقت كند چه؟

اگرشخصيت حقوقي تحت پوشش ماده 20قانون تجارت، ويك شركت تجارتي خصوصي باشد تابع سرقت وقانون مسئوليت مدني است. چون سوءاستفاده كننده با دسترسي به اطلاعات وطرحها واسرارصنعتي وتجاري واقتصادي يك شرككت به نفع خود استفاده كرده كه اين عمل سرقت اسرار آن شركت است و هم ازباب حقوق مدني دارا شدن غيرعادلانه است. درخصوص دارا شدن غيرعادلانه ماده 1375 به بعد قانون مدني فرانسه مقررمي دارد كه دارا شدن غيرعادلانه يا بي جهت دارا شدن غني شدن ومال اندونزي وثروتمند شدن به ضررديگري است. براي اين كارسه شرط لازم است كه جمع شود:

1.     شرط مدني

2.     شرط حقوقي

3.     شرط اخلاقي يا معنوي

شرط مادي اين است كه شخص مالي را بدون مملك قانوني به خود انتقال دهد. درحقوق رايانه اي دسترسي به اطلاعات يا فرمول رياضي يا تجاري واستفاده ازآن درجهت كسب سود بدون رضايت صاحب آن مصداق دارا شدن بلاجهت وغيرعادلانه است وجرم محسوب مي شود.

شرط حقوقي دارا شدن رقيب با رضايت، قرارداد ويا اجازه طرف ديگرنباشد دراين صورت مصداق دارا شدن غيرعادلانه مي باشد.

ازلحاظ معنوي واخلاقي كه رقيب با سوءاستفاده ازفن آوري يك شركت به تخريب تبليغاتي عليه شركت ديگربپردازد وبه آن ازهرحيث خسارت معنوي وارد كند.

سرقت اسراردولتي وشركت هاي حقوق عمومي مشمول عمل جاسوسي صنعتي مي شود.

درحقوق جزا موارد متعددي وجود دارد كه سوءاستفاده ازكامپيوترجرم است.

يكي ازآن موارد ارسال ويروس به رايانه ها وتخريب اطلاعات درون آنهاست. افشاي زندگي خصوصي افراد، اسرارصنعتي، ايجاد بلوا درجوامع به طريق جعل اطلاعات وارسال تصاويرمستهجن وقبيح ازطريق ماهواره، امواج خصوصي وكامپيوترنيزجرم است.

دسترسي به حسابهاي خصوصي افراد، سايتهاي ديگران، سوءاستفاده ازاسناد تجاري ورسوخ به بازارهاي بورس چه مجازاتهايي دارد؟ دركشورهاي صنعتي براي اين قبيل جرائم تدابيري انديشيده شده ولي درايران هنوزكاركارشناسي انجام نشده است.

انواع سرقتهاي صنعتي، كشاورزي، تجاري، ادبي، سياسي و... انجام مي شود. وزندگي خصوصي افراد مورد تعرض قرارمي گيرد امروزحتي با امواج الكترومغناطيسي وازطريق اينترنتي با تغييرساعتهاي پروازهواپيماها وقطارها باعث اختلال وتروريسم شد. جا دارد كه كشورما با بررسي همه جانبه قوانين ومقررات جهاني، ضمن تشويق جوانان ايران به دست يابي هرچه بيشتربه فن آوري رايانه اي، به مقابله با مجرومين اين دانش نوپا نيزبپردازد.

يادگيري فنون وتكنولوژي نوين اطلاعاتي لازمه دوامش پشتوانه حقوقي معنوي، اخلاقي ودولتي محكم مي باشد.18

 •   ماليات اينترنتي   Internet tax:

      ماليات به عنوان نمود عيني مشاركت ملتها درپيشبرد اهداف اقتصادي وعمراني دولت خصوصيت برجسته دولتهاي مدرن است. درقديم ماليات به طريق مستقيم وبه وسيله عمال حكومتي اخذ مي شد اما امروزه راههاي آن بسيارپيچيده ونامحسوس است وحتي گاهي مردم نمي دانند ازچه كانالهايي ماليات مي دهند وچقدرمي پردازند. اما آنچه واقعيت است اين است كه تكيه گاه اقتصادي دولت ها ازجانب مردم وساكنين كشورماليات است. خدمات عمومي وامكانات رفاهي لازمه اش پرداخت منظم ماليات است. دولت رفاهها با تكيه برماليات دوام خود ورضايت شهروندانشان را فراهم مي كنند. اما درخصوص اينترنت دربعد حقوقي چنين سؤال پيش مي آيد:

1.     درباب بود ونبود ماليات براينترنت وچگونگي شيوه پرداخت آن؟

2.    گيرندگان ماليات چه كساني باشند، دولت، يا اشخاص حقيقي وحقوقي توليدكننده اطلاعات؟

3.    سهم دولت وشخص حقيقي يا حقوقي توليدكننده اطلاعات چه قدربايد باشد؟

 1. اينترنت كه به وسيله استفاده ازيك دستگاه كامپيوترويك خط تلفن ويك مودم امكان استفاده آن فراهم است آيا مشمول ماليات مي شود. به عبارتي كاربركه ازتلفن استفاده مي كند وبابت آن ماليات مي دهد اودراستفاده ازاينترنت هم بايد ماليات علاوه براستفاده ازتلفن بپردازد.

به نظرمي رسد كه استفاده ازاينترنت لازمه اش دوام شركتها ومؤسسات اطلاعاتي است واين شركتها خود دريافته اند كه با ارائه خدمات رايگان تا ابد دوام نخواهند آورد. لذا اخيراً سايتهايي مانند ياهو"yahoo" خدمات مجاني مانند e-mail را رفته رفته به صورت پولي درمي آورند. به عبارتي ديگرتوليد اطلاعات هزينه دارد وكاربربه نظرمي رسد نمي تواند براي هميشه درسايتها آزادانه جولان بزند.

بعضي ازسايتها گام را ازاين فراترمي نهند وشرط ورود را پرداخت وجه ازجانب كاربرقرارداده اند تا اطلاعات را ارائه دهند. بدين ترتيب آرام آرام درپروژه اي كند محدوديتهايي براي كاربران ايجاد مي شود كه تنها قدرت Credit card(كارت اعتباري) مي تواند اطلاعات را رمزگشايي وقابل ورود نمايد كه مي توان به اين پروژه ماليات اينترنتي اطلاق نمود.

2. گيرندگان ماليات : اينترنت به عنوان يك رسانه اطلاعاتي دركشورهاي جهان سوم متولي خاصي ندارد به همين دليل قوانين حقوقي ومالياتي مشخصي ندارد. بنابراين دست دولت ازگرفتن ماليات ازكاربران تا حدودي بسته است. ازطرفي توليد هم نقشي ندارد پس اخذ ماليات هم توجيه قانوني پيدا نمي كند. دركشورهاي توسعه يافته هم اين دولت نيست كه كل جريان مبادله اطاعات را دراين محيط برعهده داشته باشد بنابراين به طورمطلق نمي تواند استفاده مالياتي ازاينترنت بكند. بنابراين هركس به سهم اطلاعاتي كه وارد مي كند سعي دركسب سود واخذ ماليات ازكاربران دارد.

3. درمورد تعيين راهها ومقدارماليات هنوزراهكار مشخصي درهيچ كجاي دنيا اتخاذ نشده تا سهم توليدكننده اطلاعات ودولت تعيين شود ولي اگرروزي ماليات براينترنت مرسوم شود بسته به نوع حكومتي كه كاربردرآن زندگي مي كند ونظام اقتصادي آن حكومت ومشاركت حكومت درتوليد اطلاعات تقسيم ماليات اخذ شده ازكاربرصورت مي گيرد.

 •   ماليات الكترونيكي  e-tax :

      ماليات الكترونيكي شامل عملياتي است كه طي آن شهروند بجاي پرداخت ماليات درقبوض خدمات عمومي ومراجعه حضوري به ارگانها وبانكها ازطريق اينترنت ودرمحيط مجازي اين كاررا انجام دهد. اين تقسيم بندي درمرحله خدمات اينترنتي قابل بررسي است ولي ازآنجا كه هرشهروند حق دارد سيرمصرف ماليات خود توسط دولت وخدمات عمومي را كه به اوارائه مي شود بداند با اتصال به نهادهاي اخذ ومصرف ماليات درمحيط اينترنت كه بسيارآسان صورت مي گيرد مي تواند پيگيرفرايند اخذ ومصرف وارائه خدمات مالياتي خود باشد.

 •   مالكيت معنوي  Copy right :

      مالكيت معنوي يا كپي رايت عبارت است ازاختصاص حقوق مادي ومعنوي( ثبت شدن به نام پديدآورنده اثروكسب اجازه ازاوبراي دخل وتصرف درآن) كه ازاختراع يك وسيله يا كشف يك مسئله يا تأليف وتصنيف يك رساله، كتاب يا نوشته به نويسنده كه دخل وتصرف ديگران را دراثرپديدآورنده مشمول مجازات نمايد.

به طوركلي مي توان اين بحث را چنين شكافت كه پديدآورنده يك اثريا يك مخترع اصولاً چنين حقي به اواختصاص مي يابد. اين نكته كه اختراعات واكتشافات بشرنتيجه تراوش فكروطي نمودن تاريخ وسيرتكاملي درطول حيات بشراست وچنين نيست كه ابتدا وانتهاي آن به يك نفرختم شود ماهيت مالكيت معنوي را زيرسؤال مي برد. شخص پديدآورنده تنها توانسته است افكارپيشينيان را جمع آوري وبه صورت يك كل ارئه دهد.

آيا چنين عملي براي اوحق مالكيت را براي اوبه ارمغان مي آورد واگرچنين است تا كي؟

به نظرمي رسد تضمين مالكيت معنوي آثارهنري وادبي واختراعات واكتشافات تا حدودي پديد آورنده را به ادامه وارائه مجدد آثارنوترغيب مي كند.

ماهيت مالكيت معنوي دراينترنت فرق مي كند. يك كتاب يا اثرسينمايي يا اختراع اگرازمجرايي كه پديدآورنده همراه آن نباشد. زود قابل پيگيري وشناخت است اما ازآنجا كه ارائه دهندگان اطلاعات دراينترنت اغلب ناشناخته وفاقد مكان معين جغرافيايي هستند ونوع وماهيت اطلاعاتي كه ارئه مي دهند، محيطي كه اطلاعات درآن نمود پيدا مي كند وسطح وسيع كاربران فرق مي كند. نوع حقوق وماهيت مالكيت معنوي دراينترنت فرق مي كند؛ " براي مثال 20هزارجلد كتابي كه هيچ كس نمي توانست بدون اجازه ناشرونويسنده حتي يك نسخه ازآن را راهي بازاركند اكنون به طورآزادانه دراينترنت قابل دسترسي است اين درحالي است كه كسي نمي داند ازكجا وبه طريق چه افرادي اين كتابها درمعرض دسترسي كاربران قرارگرفته است."19

 قانون كپي رايت درآمريكا تا كنون يازده بارتجديد شده است. درسال 1998طي قانوني با همين عنوان( تجديد حفاظت ازكپي رايت ) براي 20سال ديگراين حق را تا70سال بعد ازمرگ خالق اثرتمديد كرده است.20

ازطريق اين قانون بسياري ازآثاربراي هميشه دورازدسترس خواهند ماند.

به نظرمي رسد كپي رايت مزايا ومعايب خود را دارد. اگراشخاص درجامعه بدانند كه پشتوانه حقوقي ومادي قوي درحمايت ازفكريا اثرآنها وجود دارد. تشويق مي شوند به نوآوري وهمه افراد جامعه سعي دردسترسي به اين مزايا را دارند. ازطرفي عدم دسترسي به بعضي آثار، تجاري كردن عرصه هنروصنعت واختراعات توسط عده اي سودجووپديد آمدن جرائم جديد درباب سرقت آثارادبي، هنري وعلمي ازمضرات آن است وطبيعتاً ماهيت اين مقوله دراينترنت بسيارپيچيده تراست. چه با شكستن قفل يك اثرهنري يا ديجيتالي كردن آثارسينمايي وبسياري ديگرازآثارعلمي وهنري عده اي براي خود دكان بازمي كنند. پس بودن پشتوانه اي حقوقي قوي تضميني قطعي است براي پديدآورندگان آثارجديد ولي بيش ازعملي فرهنگ سازي درعرصه صيانت مالكيت معنوي، اشاعه اخلاق اينترنتي وپشتوانه حقوقي محكم ازجانب نهاد قدرت شرط نهادينه سازي اين مقوله است. درايران درباب كپي رايت دراينترنت درحيطه هاي هنري، ادبي، علمي وبخصوص كتب وآثارسينمايي واختراعات قانون مدون ومشخصي وجود ندارند.

 •   حقوق اينترنت :

     به طوركلي پشتوانه اي اجرايي كه تعريف مشخصي ازتخلف اينترنتي ارائه دهد وضمن تعريف ارتباطات اينترنتي، جرم وخطوط قرمزرا مشخص كند براي بقا ودوام اين پديده نوپا الزامي است. ازآنجا كه امروزه اينترنت با حذف فاصله ها درتمام علوم بشري مداخله كرده وازطريق آن مي توان امورات روزمره وكارهاي علمي را ازخدمات شهري تا اعمال جراحي درنقاط دوردست انجام داد، به نظرمي رسد مهمترين دغدغه ذهني كارشناسان حقوق بين الملل وحقوق عمومي وخصوصي حول اين محوربايد باشد. ازتوليد سخت افزاراينترنت تا حقوق درمان وجراحي ازراه دوروحمايت ازبيماران درصورت اشتباه دردرمان آنان، حقوق Syber space(فضاي مجازي)، حقوق ريزفن آوري ها (نانوتكنولوژي ها)، حقوق توليد اطلاعات ونرم افزاراينترنتي، حمايت ازكودكان وديگرمواردي كه ازبه عرصه آمدن اينترنت حادث شده اند با قراردادهاي بين المللي وضمانت اجرايي محكم وجود دستگاه حقوقي الزامي است.

 اينترنت ومديريت :

     بحث مديريت اينترنت درسطح خردوكلان رقابت هايي را درعرصه اين وسيله ارتباطي به وجود آورده است. به عنوان پديده اي كه بسيارسريع همه جهان را درنورديد. اينترنت درمقوله نيروي انساني نيازمند مديريت درسطح نظارت، هدايت ومديريت مي باشد. صرف نظرازمديريت ملي درهركشوركه معمولاً يك يا چند ارگان با نظارت برASPها وISPها متولي امراينترنت مي باشند. به عنوان پديده اي كه مقوله مرزرا درهم شكسته وتعريف جديدي ازروابط بين الملل به وجود آورده چند كشورودررأس آنها ايالت متحده به عنوان اشاعه دهندگان اطلاعاتي وسخت افزاري داعيه مديريت وراهبري اين پديده را دارند. اما ماهيت مديريت دراينترنت با ديگروسايل ارتباطي فرق مي كند؛

اولاً كه مديريت واحدي ندارد. ثانياً افراد وكاربران احساس مي كنند كه وقتي درعرصه اينترنت هستند كسي نمي تواند براي آنها تعيين تكليف كند. ثالثاً ساختارفيزيكي اينترنت با ديگر

 رسانه هاي جمعي فرق مي كند. " اينترنت مجموعه اي ازشبكه هاي به هم پيوسته درسراسر جهان است كه ازكارافتادن يك يا چند قسمت ازاين شبكه باعث ازكارافتادن شبكه نمي شود." اين تعريف درست است اما كامل نيست ، دراين تعريف مشخص نمي شود كه اين شبكه ها ازطريق چه مراكزي به هم متصل هستند وآيا اگراين مراكزازدورخارج شوند وضعيت شبكه به چه صورت درمي آيد.21

ICANN كه مخفف عبارت "Internet Corporation for Assigned Name and Number"

مي باشد سازمان كوچكي است كه وظايف بزرگي برعهده دارد. وظيفه اصلي اين سازمان مديريت آدرسها ونامه هاي اينترنتي است. اين سازمان وظيفه دارد دردرجه اول به هريك ازسايتهاي اينترنتي يك نام ويك شماره(IP) يا "Internet protocol" منحصربه فرد اختصاص دهد. براي اين كارICANN سيزده سرور(server) انگليسي ازحروف AتاM نام گذاري شده اند. اگرروزي براثرحمله اينترنتي وحتي تصميم سازمان ICANN اين سيزده سروراصلي با هم ازشبكه خارج شوند اينترنت به سادگي ازكارخواهد افتاد. ازاين سيزده سرور، سه سروردرايالات متحده وبقيه درسراسرجهان پراكنده اند. مهمترين سرور، سرورF مي باشد كه درايالت كاليفرنيا قراردارد وروزانه به طورمتوسط درحدود300ميليون آدرس دهي مختلف انجام مي دهد. "ICANN" زماني تأسيس شد كه دولت آمريكا تصميم گرفت آن را ازانحصارخود خارج كند. درآن زمان اداره نامهاي اينترنتي توسط وزارت بازرگاني به دانشگاه كاليفرنيا سپرده شده بود. دراساس نامه آن ذكرشده كه يك سازمان خصوصي است وقائم به هيچ دولت خاصي نيست. ولي آمريكا هميشه برروي آن نفوذ داشته است. وهرگاه دچارمشكل وسوء مديريت مي شود خود را كنارمي كشد وچون رفع اشكال شد بازمي گردد. آمريكاييها حاضرنيستند مديريت كلان اينترنت را به كسي واگذاركنند. يكي ازنويسندگان سايت " نويسنده CNet" كه يك آمريكايي است مي گويد:" چرا ما بايد به حرفهاي نماينده كشوري مانند عراق درمورد سياست گذاري كلان دراينترنت گوش دهيم.اگرروزي اين مجمع بين المللي تصميم گرفت سرورG را كه درمحل وزارت دفاع آمريكا قراردارد را به جاي ديگري منتقل كند وبه اين ترتيب امنيت ملي ما را به خطربيندازد چه كسي جوابگوي تصميمات اين سازمان خواهد بود.22

هيچ سازماني بركارICANN نظارت ندارد. بعضي عقيده دارند (ITU) سازمان جهاني ارتباطات مي تواند بخشي ازوظايف ICANN را برعهده بگيرد. اما اين شركت به هيچ وجه حاضرنيست به ديگرشركتهاي رقيب مزاياي خود را واگذارنمايد وهمچنان درعرصه مديريت يكه تازاست هرچند كه تلاشهايي ازجانب اروپا وشرق دوردرصدد شركت اعضا آن صورت گرفته ولي به نظرمي رسد يافتن رقيبي براي آن تا آينده اي كوتاه مدت دست نيافتني باشد.

 •   اينترنت وفرهنگ وهويت :

      آنچه كه ماركسيت هاي انتقادي را نگران كرده مسئله ازبين رفتن مرزحوزه عمومي وخصوصي درجوامع مدرن است. رسانه ها كه سعي درشبيه سازي جوامع دارند فضاي نقد وتحليل را تحت الشعاع قرارمي دهند وارزشهائي را القا مي كند كه صاحبان آن همان صاحبان خود رسانه ها هستند. واقعيت ازشكل واقعي خود خارج مي شود وبه شكل يك انگاره درمي آيد يعني آنچه رسانه ها ارائه مي دهند تصويري ازواقعيت است نه خود واقعيت. سؤال اين است كه اينترنت هم به عنوان يك رسانه اين نگرانيها را به همراه خود مي آورد؟

با توجه به ماهيت ارتباطات دراينترنت كه متعامل، دوسويه با feedbackهاي آني، وسرورمي باشد وازنظرورود به آن شخص كاربرضمن اينكه مي تواند مخاطب باشد مي تواند توليدكننده وفرستنده هم باشد پس تئوري حمله ازجانب فرستنده، نظريه كاشت وگلوله جادوئي تا حدودي

درمورد آن منتفي است. يعني هركس تواناترباشد مي تواند درآن با توجه به فضاي نامحدودش توليد اطلاعات كند. وبنابراين مخاطبان اينترنت نمي توانند مخاطب منفعل صرف باشند.

اينترنت با توجه به دامنه گسترده اي كه دارد همواره اين مسئله مطرح است كه آيا درصدد شبيه سازي فرهنگي است يا وحدت درعين تكثراست. يعني سعي درالقاي فرهنگ يكدست كه همان فرهنگ وغرب وآمريكاست مي باشد يا با حفظ خرده فرهنگها وفرهنگهاي بومي وملي ديگركشورها صرفاً فاصله جغرافيائي آنها را كم مي كند؟ جواب دادن به اين سؤال مشكل است زيرا ما دراول راهيم وقضاوت عجولانه درمورد اينترنت اين را برنمي تابد ازطرفي مي توان به اين سؤال داد چون ما دراول راهيم ومي توان جهت دهي اين تأثيررا معين كنيم ما مي توانيم با تكيه برفرهنگ واندوخته هاي علمي وملي خود گوشه اي ازجريان را بگيريم حتي اگردرغرب نباشيم. فرهنگ دراينترنت با تكيه برپذيرش اين پديده، زبان قوي، ودستاوردهاي علمي وپشتوانه حقوقي مناسب وفرهنگ سازي دراستفاده ازآن مي تواند ازيك ملت تأثيرپذيرد.

زبان عنصراول دراينترنت واولين عامل فرهنگ سازي است. سند هويت يك ملت وشناسه فرهنگي آن زبان مي باشد. درحيطه يك محدوده جغرافيائي يا يك كشورآنچه كه باعث دوام يك زبان مي شود نهادهاي رسمي وسنتي آموزش وپرورش واجتماعي شدن وپدران ومادران يك جامعه مي باشند. چنانچه يك پژوهشگركانادايي علت دوام زبان فرانسه را وجود پدربزرگها ومادربزرگها درايالت كبك وكانادا درمقابل زبان انگليسي مي داند. ولي براي اشاعه يك زبان درسطح بين المللي چه؟ به نظرمي رسد پديده اي بهتروكاملترازاينترنت براي اشاعه يك زبان نباشد. اگراندكي دراين مورد تعلٌل كنيم براي سالها جا مي مانيم.

"4سال پيش 70درصد محتواي اينترنت انگليسي بوده واكنون به 47درصد رسيده است.اين خودبيانگرميزان دسترسي ملتها وزبانهاي ديگربه "IT" مي باشد."22

به خاطراستيلاي زبان انگليسي كه بيش ازنيمي ازمحتواي اينترنت را به خود اختصاص داده است درحاليكه پس ازچيني واسپانيايي سومين زبان پرتكلم دنياست. ازطرفي استيلاي اين زبان برسطوح علمي وتجاري دنيا به قدري است كه تمام اين محتوا دراينترنت به وسيله انگليسي زبانها ايجاد نشده بلكه به واسطه الزام آن توسط ديگرمليتها وافراد غيرانگليسي توليد شده است.

زبان فارسي با توجه به پيشينه غني خود مي تواند يك گوشه اين فرآيند را بگيرد. تربيت نيروي متخصص براي ايجاد اطلاعات درمحيط اينترنت وتوليد محتواي غني مي تواند جهانيان را متوجه اين زبان نمايد. امروزه وب لاگ هاي شخصي وكوچك كاربرپدربزرگها ومادربزرگها را سطح فراملي ايفا مي كنند.

بين توسعه فرهنگي، برنامه ريزي وسياستگذاري فرهنگي ومديريت فرهنگي واطلاعات رابطه مستقيم وجود دارد. اينترنت مي تواند درآموزش وپرورش، درمشاركت، درميراث فرهنگي، دربرقراري ارتباط ميان خرده فرهنگها وفرهنگها، درشناخت متقابل ازفرهنگها  شكل گيري روحيه مدارا وتأهل فرهنگي وتقويت آگهي فرهنگي افراد وگروهها نقش داشته باشد.

 چالشهاي اينترنت دربعد فرهنگ

 1.     اطلاع رساني ورعايت ارزشها، فرم ها واخلاقيات با اينترنت رابطه مستقيم دارد.

2.     اطلاع رساني ذهنيت كثرت گرايي فرهنگي ووحدت وشبيه سازي ( اينكه طالب وحدت درعين تكثراست يا طالب ايجاد فرهنگي يكدست ويكسان با چهره غالب نمي باشد.) را براي آناني كه مي خواهند با احتياط به اين پديده نزديك شوند ايجاد نموده است.

3.     مسئله اينترنت، اطلاع رساني وتمديد وتشديد دوباره قطب شمال وقطب جنوب ازمنظراطلاعاتي بارديگرذهنها را به خود مشغول داشته است.

4.     مسئله تحميل ارزشهاي تك فرهنگي كه همان فرهنگ غرب باشد چالش ديگري است كه اينترنت را به بوته نقد مي كشد.

 توجه به آمارزيرگوشه اي ازجنبه هاي استفاده ازاينترنت وافراد استفاده كننده ازآن را براي ما روشن مي كند. تحقيقي كه دريك ماه درآمريكا انجام شده است:

" مردان بيشتراززنان ازموتورهاي جستجو استفاده مي كنند. دريك روزآمار33درصد مردان و20درصد زناني كه وارد اينترنت شده اند ازموتورهاي جستجو استفاده كرده اند. 39درصد ازاستفاده كنندگان سابقه سه سال آشنايي با اينترنت و41درصد كمترازشش ماه سابقه آشنايي داشته اند، بقيه دراين بين بوده اند. دريك ماه سايت MSN"سايت شركت مايكروسافت" 43ميليون،google حدود36ميليون وyahoo 38ميليون مخاطب داشته اند.

جستجو شامل افراد، سلامتي، دولتي ومذهبي بود. 67درصد جستجوها شخصي و33درصد تخصصي بود. جوانان بين 18تا29سال بيش از50 تا60درصد ومحصلين كالج بيش ازمحصلين دبيرستان ازموتورهاي جستجواستفاده كرده اند. 73ميليون آمريكائي درموتورهاي جستجو به دنبال سايتها ومسائل سلامتي بوده كه خانمها بيشترازمردان دراين مقوله جستجوكرده اند. 82درصد استفاده كنندگان ازجستجوي سلامتي ازيافته هاي سلامتي         شاد بوده اند.

ازهرصد نفردونفرمي گويند فردي را مي شناسند كه ازاطلاعات سلامتي آسيب ديده وازهرسه نفريك نفرمي گويد فردي را مي شناسد كه ازسلامتي ها استفاده مفيد برده است.23

 وسخن آخر

 اينترنت به همان سرعت كه اطلاعات را گسيل مي دارد. به همان سرعت هم جهان را متحول مي سازد. كوته بينانه است اگرنسبت به آن گزينه انزوايابي تفاوتي را برگزينيم.

تحولات اين پديده درعرصه جهاني آنقدرعظيم وسريع ومتنوع مي باشند حتي برشمردن آنها كاري دشوارووقت گيرمي باشد. اگراصولي وبابرنامه پيش نرويم روزي مي رسد كه حتي با واژه ها وتغييرات وتحولاتي درعرصه هاي اجتماعي وسياسي وفرهنگي ناآشنا خواهيم بود كه قادربه تعريف وذكرنخواهيم بود چه برسد به اينكه آنها را به كارببريم. محيط اينترنت راه را برهرنوع محافظه كاري، بدبيني وتئوري توطئه مي بندد. هيچ تكنولوژي به اين اندازه فارغ ازقيد وبند وتحول پذيروكنش پذيرودرعين حال تحول برانگيز، كشمند وشگفت انگيزنيست. قدرت مانوردراين محيط بسيار زياد است. ازتوليد وپردازش خبرتا تجارت واطلاعات وفرهنگ سازي تا استفاده هاي خدماتي وآموزشي مي توان ازاين پديده هزاره سوم استفاده كرد. روزي مي رسد كه ملت يا دولتي كه ازاستفاده اصولي وبهينه نكردن ازآن چنان ضربه اي بخورد كه درسطوح توسعه همه جانبه فاصله اي نجومي با ديگران داشته باشد. اما دراين راه پذيرش وسياستگذاري اولين قدم مي باشند.

تضمين پشتوانه حقوقي محكم، فرهنگ سازي،‌ مجهزشدن به علم روزبراي توليد اطلاعات وشركت درفرايند متعامل ارتباطات درمحيط سايبر، تكيه برپشتوانه هاي فرهنگي، استفاده همه جانبه ازاينترنت، تعريف حريم خصوصي وعمومي، آموزش همگاني درزمينه استفاده ازاين پديده وكنش مند وكنش گربودن درسطوح مختلف كاربري وتوليد اطلاعات گوشه كوچكي ازهمراهي با موج عظيمي است كه اينترنت دردرياي بيكران پيشرفت وسرعت اطلاعات وجهاني شدن ايجاد نموده است.

 منابع ومأخذ

 1.     گيدنزآنتوني، جامعه شناسي، ترجمه منوجهرصبوري، نشرني، چاپ ششم، سال چاپ 1379، صفحه 36

2.     محسني منوچهر، جامعه شناسي جامعه اطلاعاتي، تهران، نشرديدار، سال1380، صفحه74

3.     ملكيان مصطفي، معنويت درعصرجهاني شدن، روزنامه همشهري، ش2822، سال دهم، صفحه 6

4.     افتخاري اصغر، هويت ملي وخطرنظم موزائيكي، ايران، سال هشتم، شماره 2289، صفحه 8

5.     صيامي فرشيد، سازمانهاي مجازي، صفحه 16

6.     همان منبع وهمان صفحه

7.     منبع news.com ، سايبرتروريسم درآمريكا، ايران، سال8، شماره 2267

8.     همان منبع وهمان صفحه

9.     شكرخواه يونس، منبع اينترنت

10.      ضميمه جام جم، يكشنبه 28مرداد83

11.      منبع اينترنت

12.      شمس كوروش، منبع اينترنت

13.      جامعه اطلاعاتي فرصت يا تهديد، ايران

14.      همان منبع

15.      منبع اينترنت

16.      منبع اينترنت

17.      منبع اينترنت

18.      منبع اينترنت

19.      ضميمه هفتگي همشهري، شماره 131، صفحه11، 20آبان 1383

20.      همان منبع وهمان صفحه

21.      آنان برابنترنت حكمراني مي كنند، منبع اينترنت

22.      همان منبع

23.      منبع اينترنت

 http://diplomacy2004.persianblog.com